Heb je soms het gevoel dat je om de oren geslagen wordt met termen waar je kop noch staart aan kan maken? Dan ben je absoluut geen uitzondering! Er zijn immers zeer veel terminologische gebruiken binnen de whiskywereld die abstract kunnen overkomen.

Ik zocht het voor je uit en verklaar enkele termen die veel voorkomend zijn in de whiskywereld.

Angel’s share

Whisky moet tenminste 3 jaar lang rijpen op houten vaten. Tijdens deze fase zal een deel van de alcohol verdampen in het vat. Het deel dat verampt wordt ‘Angel’s share’ genoemd, ook wel het deel dat voor de engelen bestemd is. Dit deel kan oplopen tot 2% per jaar.

Een andere naam voor deze verdamping is ‘ullage’.

Cask strength

Vooraleer whisky uiteindelijk wordt gebotteld, zorgt men er meestal voor dat het alcoholpercentage van de whisky die uit de vaten komt wat daalt. Dit gebeurt door het toevoegen van gedeminiraliseerd water. Hiermee doen ze het percentage meestal dalen tot een commerciëlere  40%, 43%, 45.8% ABV. Toch worden er ook nog steeds whisky’s of speciale uitgaves van whisky’s gebotteld zonder het oorspronkelijke alcoholgehalte te doen dalen. Deze bottelings noemt men ‘cask strength’. Dit kan immers speciale kenmerken van de whisky naar voor brengen die verminderen door het aanlengen met water.

Chill filtration

Alvorens te bottelen wordt whisky vaak afgekoeld tot een temperatuur tussen 4°C en -10°C. Vervolgens wordt de whisky door een zeer fijne zeef gefilterd. Chill filtration zorgt voor het afbreken van bepaalde natuurlijke bestanddelen die ervoor zouden kunnen zorgen dat de whisky wat troebel zou kunnen worden tijdens stockage of tijdens het verdunnen met water.

Bepaalde connaiseurs zijn sterk gekant tegen deze methode omdat het de smaak van de whisky zou beïnvloeden. Whisky’s zonder chill filtering worden dan ook gezien als authentieker en natuurlijker.

Dram

Een dram is eenvoudigweg een Schotse benaming voor een glas whisky.

Hogshead

Whisky rijpt op houten vaten. Verschillende vaten kunnen gebruikt worden. De meest voorkomende vaten zijn: bourbon vaten en sherry vaten. Dit heeft immers een grote invloed op het uiteindelijke resultaat van de whisky.

Maar ook in de grootte van vaten wordt vaak afgewisseld omdat dit ook een enorm effect heeft op de whisky. Een hogshead is een populair type vat. De hogshead verwijst vooral naar het volume van het vat (225-250l).

Het type vat heeft een significant effect op de rijping van de whisky omdat het bepaalt in welke maten de whisky in contact zal komen met het hout. Bij kleinere vaten is er immers meer contact. Het contact met het hout heeft een effect op de snelheid van de rijping en de karakteristieken van de whisky.

Pot still

De benaming verwijst naar het type still die wordt gebruikt tijdens het distilleren.  Het zijn ronde koperen ketels die bovenaan uitlopen op een zwanenhals. De zwanenhals vindt zijn verlenging in de lynearm en de condensator.  De vorm en de grootte van het instrumentarium, en de vakkennis van de Stillman dragen bij tot de kwaliteit van het eindproduct. Zo zal een lange hals meestal zorgen voor een lichte en geringe whisky, terwijl een korte brede hals een zware smeuïge whisky zal voortbrengen. Dit komt omdat de verdampte wash in een Pot Still met lange hals een langere verticale weg moet afleggen. De lichtere deeltjes kunnen deze weg makkelijker doen en tot bovenaan de hals geraken, terwijl de zwaardere deeltjes vroeger zullen condenseren en terugvallen in de stookketel. De smaak van de whisky wordt dan ook mede gerealiseerd door de unieke vorm van de distillatieketels van elke distilleerderij.

Pot still whiskey is een type whiskey die wordt geproduceerd in Ierland. Dit type whiskey wordt gemaakt uit een gemixte mash van gemoute en ongemoute gerst gedistilleerd in een pot still. Deze mix geeft de whiskey een onderscheidend kruidig karakter en een volle smaak. Mocht de whiskey geheel zijn geproduceerd bij één distilleerderij, dan wordt ook wel de term single pot still whiskey gebruikt (net als bij single malt whisky).

Column Stills’ zijn cilindervormige ketels en worden vooral buiten Schotland gebruikt. Er kan ook mout van gerst in gestookt worden, maar doorgaans worden in deze ketels andere graanwhisky’s zoals bvb. Corn Whisky’s gestookt.

 

 

Single malt

Single malt whisky is whisky gemaakt van 100% gemoute gerst afkomstig uit éénzelfde distilleerderij en bevat dus geen ander product.

Ook single Malt wordt echter vaak gemengd voordat hij op fles gaat. Dit mengsel moet echter wel afkomstig zijn van distillaten van dezelfde distilleerderij. Het is dus geen verplichting dat alle whisky die tot een single Malt verwerkt wordt van hetzelfde productieproces afkomstig is, m.a.w. de whisky kan op verschillende tijdstippen gestookt geweest zijn, in verschillende vaten gelagerd geweest zijn, enz.

Als we echter een whisky bottelen die uit één en hetzelfde vat afkomstig is dan hebben we een Single Single Malt.

Single grain

Graanwhisky van hetzelfde distillaat wordt ook wel eens single grain whisky genoemd. In principe is hier dus geen ruimte meer om na het distilleren van één run (één volledige kringloop van graan tot distillaat) nog te mengen met andere distillaten uit vorige runs.

Single cask

Een single cask whisky bestaat uit whisky van slechts één distillaat van één individueel vat van eenzelfde distilleerderij. Normaal gezien worden dergelijke bottelingen ook op cask strength gebotteld.

Spirit caramel

Spirit caramel ofwel E150a, is de stof die je verkrijgt wanneer je suiker verhit.  De stof wordt toegevoegd aan verschillende batches van dezelfde whisky om een uniformere kleur te bekomen: een handig hulpmiddeltje dus. Toch is dat niet zonder problemen, want spirit caramel maakt whisky donkerder, maar er bestaat geen middel om de kleur weer lichter te maken.

Lees meer over de kleur van whisky in mijn andere blog hier.

Categorieën: Uncategorized